Mleko i produkty mleczne stanowią istotną część diety człowieka od około 9 tys. lat. Mimo to, skutki spożywania mleka budzą sporo wątpliwości i sporów. W pierwszej części artykułu ustaliliśmy, czy nabiał jest najlepszym źródłem wapnia w diecie i czy musimy obawiać się alergii i nietolerancji związanych ze spożyciem nabiału. W tej części dowiemy się jaki jest związek nabiału z nowotworami i trądzikiem oraz czy eliminacja nabiału w kontekście profilaktyki zdrowotnej ma swoje uzasadnienie.
Tajemniczy IGF-1
IGF-1 (ang. insulin-like growth factor 1 ) to białko budową przypominające insulinę, odgrywające rolę m.in. w patogenezie miażdżycy, cukrzycy, chorób neurodegeneracyjnych i nowotworowych oraz trądziku. Wysokie spożycie mleka powiązano ze wzrostem poziomu IGF-1 o 10-20% u osób dorosłych.
Nabiał i nowotwory
Mleko i jego przetwory podejrzewa się o rolę w patogenezie chorób nowotworowych ze względu na zawarte w mleku antygeny pokarmowe i kwasy tłuszczowe oraz wspomniany wyżej wpływ na podwyższenie poziomu IGF-1. Jednak dane dotyczące spożycia nabiału i ryzyka chorób nowotworowych nie są jednoznaczne. Niektóre badania wykazały, że spożycie nabiału związane jest ze zwiększonym ryzykiem raka prostaty. Inne badania z kolei wskazują na zmniejszone ryzyko nowotworów piersi i raka jelita grubego lub brak jakiegokolwiek powiązania.
Należy więc przyjąć, że jedynie w kontekście profilaktyki raka prostaty można wziąć pod uwagę ograniczenie spożywania nabiału. Pamiętajmy jednak, że występuje wiele innych silnych czynników związanych z dietą, odgrywających istotną rolę w rozwoju chorób nowotworowych tj. przetworzone mięso, nadmiar soli, czy alkohol.
Nabiał i trądzik
Okazuje się, że u osób z trądzikiem stwierdza się wyższe poziomy IGF-1 w surowicy krwi, naskórku i gruczołach łojowych w porównaniu do osób ze zdrową skórą. A skoro spożycie nabiału może zwiększać stężenia IGF-1 , to jednocześnie może przyczyniać się do nasilonej produkcji łoju i bioaktywności androgenów odgrywających rolę w patogenezie trądziku.
Wniosek? Jeżeli masz problemy z uporczywym trądzikiem i jadasz nabiał regularnie, wyeliminuj nabiał ze swojej diety na 4-6 tygodni i sprawdź, czy przyniesie to poprawę.
Podsumowanie
Warto pamiętać, że zarówno w kontekście profilaktyki nowotworowej, jak i w przypadku uporczywego trądziku, podstawą jest prawidłowo zbilansowana dieta, bogata w aktywne związki o działaniu przeciwzapalnym.
Wykluczenie nabiału można rozważyć w przypadku trądziku, raka prostaty oraz (nawiązując do pierwszej części artykułu) w przypadku potwierdzonej alergii na białko mleka krowiego i nietolerancji laktozy. Zazwyczaj jednak (poza stwierdzoną alergią na białko mleka krowiego) nie ma potrzeby całkowitej eliminacji nabiału, a wystarczy jego ograniczenie.
Nabiał jest bardzo dobrym, tanim i łatwo dostępnym źródłem wapnia. Do tego naturalne produkty mleczne są stosunkowo niskokaloryczne i „gotowe do spożycia” - mogą stanowić szybki i łatwy posiłek same w sobie, a co za tym idzie świetnie sprawdzają się na dietach redukcyjnych.